سايت بيبيسي فارسي ،خبري از روزنامه ی نيويورك تايمز را دربارهي كمكهاي ايران به افغانستان، چنين نقل ميكند: "مسئلهي دیگر، نگرانی کشورهای غربی از افزایش "نفوذ منفی" ایران در افغانستان است.
آنگونه که روزنامهي نیویورک تایمز، در گزارش خود نوشته، ایران با دادن پول نقد به رئیس دفتر حامد کرزای، در تلاش است که منافع خود در کاخ ریاست جمهوری افغانستان را تأمین کند.
کشورهای غربی، به ویژه آمریکا
” العربيه به نقل از نیویورک تایمز: "پولهای ایرانی که به ميلیونها دلار میرسد، توسط کرزی رئیس جمهور افغانستان و داودزای رئیس دفتر وی در یک صندوق مخفی میشود." “
بیم دارند که ایران به تدریج نفوذ خود را در کشور همسایهاش بیشتر و موانعی را بر سر راه برنامهي آمریکا و حامیان غربی آن ایجاد کند."۱
العربيه نيز به نقل از نیویورک تایمز، چنين گزارش ميدهد: "پولهای ایرانی که به ميلیونها دلار میرسد، توسط کرزای، رئیس جمهور افغانستان و داوودزای، رئیس دفتر وی، در یک صندوق مخفی میشود." همچنین بنا بر گزارش نیویورک تایمز ،کرزای و رئیس دفتر وی ،از پاسخ به سؤالی دربارهي رابطهي " مخفيانه"ي آنها با ايران خوددارى كردند.
مسئولان محلّی افغان نیز تأکید کردهاند "فدا حسین مالکی، سفیر ایران در افغانستان در پایان سفر کرزای از ایران در آگوست گذشته، کیسهي پلاستیکي بزرگی که پر از بستههای "یورو" بود به داودزای تحویل داد."۲ در عصر ايران نيز چنين آمده است: نیویورک تایمز مینویسد: "در اوایل سال جاری(میلادی) آقای احمدینژاد به دعوت کرزای به افغانستان آمد و سخنرانی پرحرارتی در انتقاد از آمریکا در کابل ایراد کرد. وقتی احمدینژاد به کابل آمد، با دو چمدان پر پول بود که یکی از آنها تقدیم داودزی و دیگری به کاخ ریاست جمهوری افغانستان تقدیم شد."۳
” معمولاً رسانهها به ويژه رسانههاي خبري براي اينكه بتوانند حرفي را به خواننده يا شنوندهي خود القا كنند، ابتدا با تاكتيكهايي ذهن مخاطب را آماده ميكنند. “
سايت فارسي صداي آمريكا نيز مينويسد: "فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت امور خارجهي آمریکا روز دوشنبه گفت: ایالات متحده با در نظر گرفتن آنچه او ،آن را نقش بیثباتکنندهي ایران در منطقه نامید، نسبت به انگیزههای جمهوری اسلامی مشکوک است."۴
چنانكه قابل مشاهده است، از خبرهاي فوق، اين مطلب به مخاطب القا ميشود كه كمك ايران به افغانستان مخفيانه و غيررسمي بوده؛ در نتيجه ، از آن، خرابكاري و توطئه عليه كشورهاي غربي استشمام ميشود؛ همچنين داودزاي عامل ايران براي پيگيري منافع اين كشور در افغانستان است. البته برخي از رسانهها اين مطالب را شفاف و روشن بيان كردند. به رغم آنكه گفته ميشود ،رسالت رسانههاي خبري، اطلاعرساني بيطرفانه است؛ امّا در واقعيت و عمل، كمتر چنين چيزي اتّفاق ميافتد؛ لذا ميتوان گفت تفاوتي كه ميان رسانههاي مختلف خبري، از اين جهت وجود دارد، به اين مسئله برميگردد كه اهداف و نيات پشت پردهي خود را آشكار و عريان اظهار كنند يا آنها را به صورت غير مستقيم و در لفافه ی كلمات و واژهها دنبال نمايند.
يكي از شگردهايي كه متأسّفانه يا
” در اخبار فوق عبارتهايي همچون «صندوق مخفی»، «چمدان پر پول» يا «کیسهي پلاستیکي بزرگ پر از بستههای یورو» به خوبي راه را براي القاي اين مطلب كه فعّالّيتهاي ايران در افغانستان مشكوك است، هموار ميكند؛ “
خوشبختانه امروزه بسياري از رسانههاي خبري از آن نهايت بهره را ميبرند، القاي مطلب است. القاكردن با اصطلاح معروف «حرف در دهان كسي گذاشتن» ارتباط نزديكي دارد؛ با اين تفاوت كه القاكردن به معناي ايجاد يا پرورش فكر و ذهنيتي خاص در مخاطب است.
معمولاً رسانهها به ويژه رسانههاي خبري براي اينكه بتوانند حرفي را به خواننده يا شنوندهي خود القا كنند، ابتدا با تاكتيكهايي ذهن مخاطب را آماده ميكنند. برخي از رسانهها صرفاً به گزارههاي غيرمستقيم بسنده ميكنند و به كمك ترفندهايي از قبيل توجه به حاشيهها و برجستهكردن آنها سعي ميكنند، مطلب مورد نظر خود را به مخاطب بقبولانند. امّا رسانههايي كه كمتر تظاهر به بيطرفی می کنند، پس از مقدمهچينيهاي معمول، هدف و نيت خود را مستقيم و شفاف بيان ميكنند. در اخبار فوق عبارتهايي همچون «صندوق مخفی»، «چمدان پر پول» يا «کیسهي پلاستیکي بزرگ پر از بستههای یورو» به خوبي راه را براي القاي اين مطلب كه فعّالّيتهاي ايران در افغانستان مشكوك است، هموار ميكند؛ همچنين آن چيزي را كه بيبيسي "افزايش نفوذ منفی ایران در افغانستان" ميخواند، بسيار باورپذير و قابل قبول مينمايد.
پاورقي:
۱. http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan/۲۰۱۰/۱۰/۱۰۱۰۲۶_k۰۱_af_iran_money.shtml
۲. http://www.alarabiya.net/articles/۲۰۱۰/۱۰/۲۶/۱۲۳۷۴۳.html
۳. http://www.asriran.com/fa/news/۱۴۱۹۷۷
۴. http://www.voanews.com/persian/news/Afghanistan-Iran-۲۰۱۰-۱۰-۲۶-۱۰۵۷۶۶۰۷۳.html