به مناسبت سالگرد تاسیس رادیو بی بی سی فارسی
در خدمت و خیانت بی بی سی فارسی
شنبه ۱۲ دی ۱۳۹۴ ساعت ۱۴:۴۸
کد مطلب: 31669
مولف : محمود شریعتی
 
بی بی سی فارسی در سالگرد تاسیسش اتفاقات مربوط به سال 1332 را پوشش داد. یک گوینده بی بی سی که یک سال بعد از کودتا وارد رادیو شده است از مواضع ضد مصدق بی بی سی گفته است. این مسئله شائبه دست داشتن بی بی سی فارسی در عملیات آژاکس را تقویت می کند.
اخبار شورش های خیابانی انقلابیون و حتی بیانیه امام خمینی در آستانه انقلاب ۵۷ از رادیو بی بی سی فارسی پخش شد. عده ای همان زمان گفتند این بی بی سی بود که شاه را برداشت و [امام] خمینی را گذاشت. عملیات آژاکس انجام شد. و با بازگشت محمدرضا شاه، مصدق زندانی. عده ای گفتند بی بی سی فارسی عامل رسانه ای کودتا علیه دولت قانونی مصدق است.

بی بی سی فارسی در ۸ دی ۱۳۱۹ بخش فارسی خود را در ساختمان بوش هاوس لندن افتتاح کرد. شامگاه ۲۹ دسامبر ۱۹۴۰ و در اوج زد و خورد های جنگ جهانی دوم کارش را آغاز کرد. حال بعد از ۷۵ سال، نقاط خاکستری در کارنامه خود می بیند. چیزی که به این راحتی نمی شود گفت خدمت بوده یا خیانت. بیشترین انتقاد ها به بی بی سی فارسی البته به رویداد های مربوط به کودتای ۲۸ مرداد و اعلام رمز عملیات آژاکس از رادیو بی بی سی فارسی در نیمه شب ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ است. چیزی که از یک طرف خدمت به خاندان سلطنتی ایران و از طرف دیگر خیانت به دولت مردمی مصدق است.

روزنامه گاردین در سالگرد کودتای ۲۸ مرداد در سال ۲۰۰۰ میلادی با افشای سندی از CIA ضمن پرده برداری از همکاری بریتانیا با آمریکا، مدعی تایید نقش بی بی سی فارسی در این کودتا شد. در این سند به نقش اسدالله رشیدیان به عنوان عامل سرویس انگلیس اشاره شده است. او در ملاقات با شاه یک عبارت را به عنوان علامت پیروزی کودتا تعیین کرد تا از رادیو بی بی سی فارسی در هنگام موفقیت عملیات آژاکس خوانده شود.

اهمیت کودتای ۲۸ مرداد برای آمریکا به جهت بازگرداندن محمد رضا پهلوی به ایران بود. وی چند روز پیش از آن ایران را ترک کرد. با قدرت گرفتن دولت مصدق بازگشت او به ایران در هاله ای از ابهام بود. اما ورود انگلستان به این قضیه بیشتر جنبه انتقام از مصدق را داشت. مصدق ۳ سال قبل از آن نفت ایران را ملی اعلام کرد. تا آن موقع نفت ایران توسط انگلیس استخراج می شد و تنها ۱۶% از پول فروش آن به ایران پرداخت می شد. رضا شاه پهلوی حتی در سال های آخر حکومتش تلاش کرد این سهم را به ۲۵% برساند. خیلی ها دلیل تبعید او به جزیره موریس را همین تلاش او می دانند.

لذا حضور انگلیس در کودتای ۲۸ مرداد را می توان دارای انگیزه های منافع ملی برای بریتانیا دانست. به همین ترتیب استفاده ابزاری از بازوی رسانه ای وزارت خارجه این کشور را هم در راستای منافع ملی این کشور در کودتای ۲۸ مرداد امری عادی است. هرچند بی بی سی بخواهد از قبول مسئولیت آن طفره برود. چه اینکه احتمالا در تبعید رضا خان و حضور نظامی انگلیس در ایران هم بی بی سی نقش توجیه کننده و زمینه ساز داشته است.
Share/Save/Bookmark